1.8 Transport, telekomunikacja i informacja

Na obszarze Województwa Śląskiego znajduje się 27 dróg krajowych oraz 68 dróg wojewódzkich. Poza miastami  na prawach powiatu 775 km dróg krajowych i 1233 km dróg wojewódzkich  funkcjonuje jako elementy liniowe układu, zaś odcinki w miastach współpracują  z drogami powiatowymi i gminnymi w 19 obszarowych  układach drogowo-ulicznych; przy czym jedynie w Częstochowie i w Bielsku - Białej układy te stanowią wyodrębnione segmenty, a w pozostałych 17 miastach-powiatach Aglomeracji Górnośląskiej i Rybnickiej tworzą przeplatające się ze sobą układy.

W Województwie Śląskim w 1999 roku łączna długość dróg publicznych wynosiła 24,7 tys. km, z czego drogi o nawierzchni twardej stanowiły 19,8 tys. km, tj. 80,1%.

Drogi o nawierzchni twardej Województwa Śląskiego stanowiły 8% wszystkich dróg tego typu w kraju.

W 1999 roku w regionie na 100 km2  przypadało 160,9 km dróg o nawierzchni twardej i był to najwyższy w kraju wskaźnik gęstości sieci tego typu dróg.

Należy jednak zwrócić uwagę, że aktualny stan techniczny sieci drogowej Województwa Śląskiego jest wysoce niezadowalający, gdyż nie nadąża za wzrostem natężenia ruchu, nie zapewnia odpowiednich standardów bezpieczeństwa, a także nie spełnia oczekiwań użytkowników.

W 1999 roku w regionie zarejestrowanych było 1627,5 tys. pojazdów samochodowych, w tym 1229,9 tys. samochodów osobowych, co stanowiło 75,6%.

Według oceny dokonanej w 1998 roku stosunek długości dróg krajowych w stanie złym do całkowitej długości tych dróg w Województwie Śląskim wynosił 49% i plasował region na trzecim miejscu w kraju, a dla dróg wojewódzkich wynosił 42%, co dawało wspólnie z Województwem  Małopolskim czwarte miejsce w kraju.

Natężenia ruchu na sieci dróg krajowych i wojewódzkich były wyraźnie zróżnicowane.

Najwyższe natężenie występowało na drodze krajowej nr 1, przekraczając w wielu przekrojach 40,0 tys. pojazdów umownych na dobę. Na drodze krajowej nr 92 i nr 4 oraz innych drogach krajowych i wojewódzkich w wielu miastach Aglomeracji Górnośląskiej występują przekroje, w których natężenie ruchu przekraczało 20,0 tys. p.um./dobę. Natężenie ruchu  w granicach 20,0 tys. p.um./dobę odnotowano również na niektórych drogach w: Rybniku, Jastrzębiu Zdroju,  Wodzisławiu Śląskim, Żorach, Pszczynie, Bielsku- Białej, Żywcu, Częstochowie. Natężenie  w granicach 10,0 tys. p.um./dobę występowało m.in. w Lublińcu, Kłobucku, Zawierciu, Tworogu, Skoczowie i Cieszynie. Natomiast najniższe natężenia na sieci dróg wojewódzkich (poniżej 5 tys. pojazdów umownych na dobę) występowało w północno-wschodniej części województwa.

W Województwie Śląskim w 1999 roku dokonano remontu  2494,1 km dróg, tj. 10% ogólnej długości dróg w regionie. Z ogólnej długości remontowanych dróg  1717,1 km stanowiły drogi miejskie, a 777,0 km drogi zamiejskie.

W regionie łączna długość linii kolejowych zarówno normalnotorowych  jak i wąskotorowych w 1999 roku wyniosła 2,1 tys km, co w przeliczeniu na 100 km2 dawało wskaźnik 16,7 km Taka gęstość sieci kolejowej plasowała region na 1 miejscu w kraju.

Nasycenie siecią kolejową w Województwie Śląskim było zróżnicowane. Największa gęstość występowała w centralnej części Aglomeracji Górnośląskiej,  najmniejsza w północno-wschodniej i południowej części województwa, gdzie znajdowały się   obszary o utrudnionej dostępności do sieci kolejowej lub praktycznie jej pozbawione.

Ograniczony dostęp do komunikacji kolejowej oraz zawieszenia linii następowały głównie z powodów ekonomicznych i w znacznym stopniu utrudniały wykorzystanie potencjału rozwiniętej w województwie infrastruktury kolejowej.

Na terenie województwa zlokalizowany jest Międzynarodowy Port Lotniczy „Katowice” w Pyrzowicach, który utrwalił  swoją niekwestionowaną pozycję wśród lotnisk regionalnych oferując: stale rosnącą liczbę połączeń, systematycznie podnoszony standard obsługi pasażerów oraz coraz szerszy zakres usług liniom lotniczym. Lotnisko posiada bardzo dogodne warunki meteorologiczne charakteryzujące się dobrą widzialnością, umiarkowanymi średnimi temperaturami oraz korzystnym rozkładem prędkości wiatru i  najniższą w kraju ilością „dni nielotnych”.

W 1999 roku w Województwie Śląskim 48 miast było obsługiwanych  przez zakłady komunikacji miejskiej.

W regionie działało 1,4 tys.  linii regularnej komunikacji autobusowej, których łączna długość wynosiła 57,7 tys. km Największą grupę linii autobusowych stanowiły linie podmiejskie –
1,0 tys. km oraz miejskie 153 km W odniesieniu do roku 1998 odnotowano największy przyrost długości linii autobusowych podmiejskich o 12,1%. Zmalała natomiast długość linii regionalnych o 10,3%.

W latach 1997-1999 w regionie wzrosła liczba abonentów telefonicznych na 1000 mieszkańców o 54%, podczas gdy na poziomie krajowym wskaźnik ten  wzrósł tylko o 34,2%.

Mimo wzrostu liczby abonentów Województwo Śląskie nadal należało do regionów słabiej stelefonizowanych. W 1999 roku wskaźnik telefonizacji liczony liczbą abonentów telefonii przewodowych na 1000 mieszkańców wynosił 253,5 podczas gdy w kraju 260,7.

Oprócz dostępności przyłączy ważna jest również jakość infrastruktury telekomunikacyjnej, która  warunkuje poszerzanie świadczonych usług odpowiednio do wzrostu zaawansowania technologicznego systemów telekomunikacyjnych i informatycznych. Pozytywny jest fakt istnienia w województwie metropolitalnej sieci komputerowej KATMAN, należącej do ogólnopolskiej sieci NASK - jak również - choć w ograniczonym zakresie, oferty operatorów sieci telekomunikacyjnych dostępu do sieci komputerowych.

Komputeryzacja dużej części firm, instytutów naukowych, bibliotek, niektórych szkół średnich i podstawowych stanowi zalążek rozwoju systemu powszechnego dostępu do sieci komputerowych na obszarze województwa. Jedną ze składowych jest również rozwój w niektórych miastach kablowych sieci medialnych (radio, telewizja) oraz dostępność infrastruktury światłowodowej związanej z systemami zarządzania ruchem kolejowym.

W Województwie Śląskim, a szczególnie w Aglomeracji Górnośląskiej, obecnie nie ma możliwości rozwoju sieci informatycznych, niezbędnych między innymi dla precyzyjnego zarządzania procesami, na przykład: ruchem drogowym, transportem publicznym, systemami bezpieczeństwa, nadzoru i kontroli infrastruktury, systemem przeciwdziałania nadzwyczajnym zagrożeniom środowiska. Tego typu zarządzanie jest niezbędne w warunkach silnego zagęszczenia różnorodnych zjawisk i procesów, jakie występują w Aglomeracji w kontekście zapewnienia funkcjonalności i bezpieczeństwa obszaru. Alternatywną możliwość komunikacji głosowej stwarzają systemy telekomunikacyjne bezprzewodowe.

W Województwie Śląskim wzrasta popyt na korzystanie z usług, jakie oferują systemy telefonii komórkowej. Sieci telefonii komórkowej obejmują swym zasięgiem całe województwo.

Rozwój społeczeństwa informacyjnego wymaga nie tylko dostępności do odpowiedniego sprzętu, ale przede wszystkim wymaga zintegrowania technologii w spójne działania na efektywne zaspokojenie gospodarczych, społecznych i kulturalnych potrzeb.